Σε μία από τις πιο σκληρές δημόσιες τοποθετήσεις του τελευταίου διαστήματος, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αλί Χαμενεΐ χαρακτήρισε «εγκληματία» τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αποδίδοντάς του άμεση ευθύνη για ανθρώπινες απώλειες, υλικές καταστροφές και πολιτική αποσταθεροποίηση στο Ιράν.
Η δήλωση μεταδόθηκε από ιρανικά κρατικά μέσα και αναπαράχθηκε εκτενώς από διεθνή πρακτορεία, σε μια περίοδο όπου οι κοινωνικές εντάσεις στη χώρα βρίσκονται σε οριακό σημείο.
Οι διαδηλώσεις και η «σιωπηλή» αιτία: Η φτώχεια
Πίσω από τις διαδηλώσεις που συγκλονίζουν το Ιράν, διεθνείς αναλυτές και ρεπορτάζ επισημαίνουν ότι η βαθιά φτώχεια και η οικονομική ασφυξία αποτελούν τον πραγματικό πυρήνα της κοινωνικής έκρηξης.
Η καθημερινότητα για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού έχει επιβαρυνθεί δραματικά:
• ο πληθωρισμός έχει εκτινάξει τις τιμές βασικών αγαθών,
• οι μισθοί δεν επαρκούν ούτε για στοιχειώδεις ανάγκες,
• η ανεργία, ιδίως στους νέους, παραμένει υψηλή,
• η πρόσβαση σε τρόφιμα, φάρμακα και ενέργεια γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Οι διαδηλώσεις δεν ξεκινούν πλέον μόνο από πολιτικά συνθήματα, αλλά από την αδυναμία επιβίωσης, με πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους όχι για ιδεολογία, αλλά για το κόστος ζωής.
Κατηγορίες για «εξωτερική υποκίνηση» και εσωτερική πίεση
Ο Χαμενεΐ συνδέει την κοινωνική αναταραχή με «ξένη παρέμβαση», υποστηρίζοντας ότι δηλώσεις και πολιτικές πιέσεις από τις ΗΠΑ επιδείνωσαν την κατάσταση. Ωστόσο, διεθνή μέσα σημειώνουν ότι η οικονομική εξαθλίωση προϋπήρχε και λειτουργεί ως καταλύτης, ανεξάρτητα από το γεωπολιτικό παιχνίδι.
Η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της κρίσης στο εξωτερικό, την ώρα που η κοινωνική δυσαρέσκεια τροφοδοτείται από:
• Χρόνια οικονομική κακοδιαχείριση,
• Διεθνείς κυρώσεις,
• Ανισότητες και περιορισμένες προοπτικές.
Γεωπολιτικό μήνυμα προς τη Δύση
Η σκληρή ρητορική κατά του Τραμπ δεν απευθύνεται μόνο στο παρελθόν της αμερικανικής πολιτικής, αλλά λειτουργεί ως μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα: το Ιράν επιδιώκει να παρουσιάσει την κρίση ως προϊόν εξωτερικής πίεσης και όχι ως αποτέλεσμα εσωτερικής κοινωνικοοικονομικής κατάρρευσης.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο η φτώχεια βαθαίνει, οι διαδηλώσεις ενδέχεται να γίνουν πιο απρόβλεπτες και πιο δύσκολα ελέγξιμες, ανεξάρτητα από τη ρητορική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.
Υ.Σ:..Οι δηλώσεις Χαμενεΐ κατά του Τραμπ εντάσσονται σε έναν γνώριμο πόλεμο λέξεων.
Στους δρόμους του Ιράν δεν συγκρούονται ιδεολογίες ούτε γεωπολιτικές στρατηγικές.
Συγκρούεται η φτώχεια με την εξουσία.
Οι διαδηλώσεις δεν γεννιούνται από ξένες δηλώσεις, αλλά από άδειες τσέπες, μισθούς που δεν επαρκούν, ανεργία και μια ζωή χωρίς διέξοδο.
Και όσο αυτά παραμένουν η καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων, καμία διεθνής κατηγορία και κανένας «εξωτερικός εχθρός» δεν θα μπορεί να αποσπάσει την ευθύνη από την πραγματικότητα.
Αυτή είναι η ρίζα της οργής. Και δεν βρίσκεται εκτός συνόρων.