Σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης έστειλε σαφές μήνυμα αποστασιοποίησης:
«Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα αποτελέσει μέρος οποιασδήποτε στρατιωτικής επιχείρησης.»
Η δήλωση ήρθε μετά το περιστατικό με drone στη βρετανική βάση της RAF Akrotiri, υπογραμμίζοντας ότι η Λευκωσία δεν προτίθεται να εμπλακεί επιχειρησιακά σε ενδεχόμενες στρατιωτικές εξελίξεις.
Το μήνυμα από το Λονδίνο
Από την πλευρά του, ο Βρετανός Πρωθυπουργός Keir Starmer τόνισε σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές ότι:
«Το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσει να προστατεύει το προσωπικό και τις εγκαταστάσεις του στο εξωτερικό, ενεργώντας με υπευθυνότητα και σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.»
Η τοποθέτηση αυτή επιχειρεί να διαχωρίσει:
• Την ευθύνη της Βρετανίας για τις Κυρίαρχες Βάσεις,
• Από τη θεσμική υπόσταση και τις επιλογές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το Λονδίνο διαμηνύει ότι οι βάσεις λειτουργούν στο πλαίσιο των υφιστάμενων συμφωνιών και ότι λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας.
Δύο παράλληλα μηνύματα
Το πολιτικό μήνυμα είναι διπλό:
• Η Λευκωσία διαβεβαιώνει ότι η Κύπρος δεν αποτελεί μέρος στρατιωτικού σχεδιασμού.
• Το Λονδίνο διατηρεί το δικαίωμα προστασίας και λειτουργίας των στρατιωτικών του υποδομών.
Η ισορροπία είναι λεπτή. Η παρουσία των Βρετανικών Βάσεων αποτελεί ιστορική και νομική πραγματικότητα, αλλά η κυπριακή κυβέρνηση επιδιώκει να μην ταυτιστεί πολιτικά με επιχειρήσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν αντιδράσεις ή κινδύνους για το νησί.
Η γεωπολιτική διάσταση
Η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει πεδίο ανταγωνισμών. Η Κύπρος βρίσκεται:
• Στο σταυροδρόμι Ευρώπης Μέσης Ανατολής,
• Σε απόσταση αναπνοής από ενεργές ζώνες κρίσης,
• Με ενεργειακά και στρατηγικά συμφέροντα να διασταυρώνονται.
Κάθε περιστατικό, ακόμη και χωρίς θύματα, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ασφάλεια δεν είναι δεδομένη.
Υ.Σ:…Η δήλωση Χριστοδουλίδη ενισχύει τη θέση της Κύπρου ως παράγοντα σταθερότητας.
Η τοποθέτηση Starmer διασφαλίζει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει δεσμευμένο στην προστασία των συμφερόντων του.
Η δήλωση «Δεν εμπλεκόμαστε» δεν είναι απλή διπλωματική φράση.
Είναι πολιτική ασπίδα.
Είναι μήνυμα αποτροπής.
Είναι διαβεβαίωση προς τους Έλληνες της Κύπρου ότι η προστασία της ζωής, της σταθερότητας και της Εθνικής ασφάλειας βρίσκεται πάνω από κάθε γεωπολιτικό σχεδιασμό.
Το ζητούμενο πλέον είναι η αποκλιμάκωση
Σε μια εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία, το διακύβευμα δεν είναι τα συμφέροντα.
Δεν είναι οι ισορροπίες ισχύος.
Δεν είναι οι στρατηγικοί υπολογισμοί.
Είναι η ασφάλεια των πολιτών.
Όταν η ανθρώπινη ζωή μπαίνει στη σκιά των γεωπολιτικών σχεδιασμών, τότε κάτι έχει ήδη εκτροχιαστεί.
Η εθνική κυριαρχία δεν μετριέται σε χάρτες και συμφωνίες, αλλά στην ικανότητα ενός κράτους να προστατεύει τους ανθρώπους του.
Η ευθύνη απέναντι στον πολίτη, είναι αδιαπραγμάτευτη.