Με μια ιδιαίτερα επιθετική ανακοίνωση ανήμερα της 19ης Μαΐου, η Τουρκία όχι μόνο απορρίπτει πλήρως τη Γενοκτονία των Ποντίων, αλλά επιχειρεί και μια συνολική αντιστροφή της ιστορικής αφήγησης, παρουσιάζοντας την ίδια ως θύμα της περιόδου και μεταφέροντας το βάρος στις επιχειρήσεις του Ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία.
Η ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών εκδόθηκε την ημέρα που στην Ελλάδα τιμάται η μνήμη των θυμάτων του Ποντιακού Ελληνισμού, ενώ στην Τουρκία η ίδια ημερομηνία γιορτάζεται ως Ημέρα Μνήμης του Ατατούρκ, Νεολαίας και Αθλητισμού, λόγω της αποβίβασης του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα το 1919.
Στην ανακοίνωση που ανάρτησε το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρει περίπου τα εξής:
• Η Άγκυρα χαρακτηρίζει τις Ελληνικές εκδηλώσεις της 19ης Μαΐου ως φαντασιακές και αβάσιμες κατηγορίες κατά της Τουρκίας.
• Υποστηρίζει ότι οι ισχυρισμοί περί γενοκτονίας δεν έχουν ιστορική και νομική βάση.
• Επικαλείται την Οθωμανική και Τουρκική αφήγηση ότι την περίοδο εκείνη υπήρξαν συγκρούσεις και εγκλήματα από Ελληνικές ένοπλες ομάδες και τον Ελληνικό στρατό στην Ανατολία.
• Αναφέρει ότι πολλοί μουσουλμάνοι και Τούρκοι σκοτώθηκαν ή εκτοπίστηκαν κατά την ελληνική εκστρατεία στη Μικρά Ασία 1919–1922.
• Η ανακοίνωση φτάνει στο σημείο να κατηγορεί την Ελλάδα για ωμότητες και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκείνης της περιόδου.
• Παράλληλα, καλεί την Ελλάδα να εγκαταλείψει την πολιτική εκμετάλλευση της ιστορίας και να μην υπονομεύει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
• Γίνεται ειδική αναφορά στη Σφαγή της Τριπολιτσάς του 1821, με την τουρκική πλευρά να επιχειρεί να μεταφέρει το ιστορικό βάρος στην Ελληνική Επανάσταση και να παρουσιάσει τους Οθωμανούς ως θύματα της περιόδου.
• Η Άγκυρα υπενθυμίζει επίσης ότι η 19η Μαΐου 1919 ημέρα αποβίβασης του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ στη Σαμψούντα γιορτάζεται στην Τουρκία ως Ημέρα Μνήμης του Ατατούρκ, Νεολαίας και Αθλητισμού.
Yunanistan’da 19 Mayıs 2026 Tarihinde Düzenlenen Bazı Etkinlikler ve Yapılan Açıklamalar Hk. https://t.co/Gaa2S5WtF0 pic.twitter.com/5ryWxS3F8p
— T.C. Dışişleri Bakanlığı (@TC_Disisleri) May 19, 2026
Η ουσία όμως βρίσκεται αλλού: η Άγκυρα επιχειρεί μια πλήρη αναστροφή της ιστορικής εικόνας. Αντί να συζητά τις διώξεις, τις πορείες θανάτου, τις εκτοπίσεις και τις μαζικές σφαγές των Ελλήνων του Πόντου, μεταφέρει το κέντρο βάρους στις επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία και παρουσιάζει την Τουρκία ως θύμα.
Η θέση αυτή συγκρούεται ευθέως με την ελληνική κρατική θέση, σύμφωνα με την οποία η Γενοκτονία των Ποντίων αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά και αιματηρά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας του Ελληνισμού, με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, ξεριζωμένους και εκτοπισμένους Έλληνες του Πόντου.
Για την Ελληνική πλευρά, δεν πρόκειται για ιστορική διαφωνία, αλλά για ιστορικά τεκμηριωμένο έγκλημα που έχει αναγνωριστεί από τη Βουλή των Ελλήνων και υποστηρίζεται από ιστορικούς, ακαδημαϊκούς φορείς και κοινοβουλευτικές αναγνωρίσεις σε διάφορες χώρες.
Γι’ αυτό και κάθε προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει τους θύτες ως θύματα και να μετατρέψει τη μνήμη των διωγμών σε πολιτική προπαγάνδα προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην Ελλάδα και στον ποντιακό ελληνισμό, που θεωρεί ότι η Τουρκία συνεχίζει να αρνείται ένα ιστορικό τραύμα.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκική ανακοίνωση αποσιωπά επιδεικτικά τις σφαγές και τις ωμότητες που σημάδεψαν αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας στον Ελληνικό χώρο.
Η Τριπολιτσά, την οποία επικαλείται η Άγκυρα, δεν ήταν μια ουδέτερη πόλη αλλά το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο της Οθωμανικής εξουσίας στην Πελοπόννησο, σε μια εποχή όπου οι Έλληνες ζούσαν υπό βαριά καταπίεση, διώξεις και εκτελέσεις.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η σιωπή για τα αίσχη του Ιμπραήμ Πασά στην Πελοπόννησο.
Για τις πυρπολήσεις χωριών, τις σφαγές αμάχων, τα καμένα χωράφια, τους εξανδραποδισμούς και την προσπάθεια ολοκληρωτικής ερήμωσης του Μοριά προκειμένου να καταρρεύσει η Ελληνική Επανάσταση. Για αυτά, η τουρκική διπλωματία δεν βρίσκει ούτε μία λέξη.
Όπως δεν βρίσκει ούτε μία λέξη και για την Κύπρο του 1974. Για την εισβολή, τους νεκρούς, τους αγνοούμενους, τους βιασμούς, τους εκτοπισμένους και τη συνεχιζόμενη κατοχή Ευρωπαϊκού εδάφους επί μισό αιώνα.
Η ιστορία δεν μπορεί να λειτουργεί με επιλεκτική μνήμη. Δεν μπορεί μια χώρα να απαιτεί ιστορική δικαίωση μόνο για όσα τη βολεύουν και ταυτόχρονα να διαγράφει από τη συλλογική μνήμη τις δικές της σκοτεινές σελίδες. Γιατί τότε η ιστορία παύει να είναι μνήμη και μετατρέπεται σε εργαλείο προπαγάνδας και γεωπολιτικής πίεσης.