Οι Ισλανδοί προσέρχονται σήμερα, Σάββατο 29 Αυγούστου, στις κάλπες για ένα δημοψήφισμα που μπορεί να επαναφέρει τη χώρα στον δρόμο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, περισσότερο από μία δεκαετία μετά το «πάγωμα» των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν είναι σαφές.
«Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση;»
Η σημερινή ψηφοφορία, ωστόσο, δεν αφορά την ένταξη της Ισλανδίας στην ΕΕ.
Οι πολίτες αποφασίζουν μόνο εάν η κυβέρνηση θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες
Εάν οι συνομιλίες ολοκληρωθούν και προκύψει συμφωνία, οι τελικοί όροι της ένταξης θα τεθούν σε δεύτερο δημοψήφισμα.
Η αναμέτρηση προβλέπεται οριακή, καθώς οι δύο τελευταίες δημοσκοπήσεις έδωσαν αντίθετη εικόνα.
Έρευνα της Maskína εμφάνισε το «Ναι» να προηγείται με 51,3%, έναντι 48,7% του «Όχι». Νεότερη δημοσκόπηση της Gallup, ωστόσο, κατέγραψε 51,6% κατά της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων και 48,4% υπέρ.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται το αυξημένο κόστος ζωής, τα υψηλά επιτόκια, η σταθερότητα της ισλανδικής κορόνας και η προοπτική μελλοντικής υιοθέτησης του ευρώ.
Απέναντι στα οικονομικά επιχειρήματα βρίσκονται οι φόβοι για την απώλεια του ελέγχου των αλιευτικών ζωνών και των φυσικών πόρων της χώρας.
Poll finds Icelandic voters swing to narrowly opposing EU membership https://t.co/UzrCr2GFMC
— The Straits Times (@straits_times) August 28, 2026
Οι υποστηρικτές της επιστροφής στις διαπραγματεύσεις υποστηρίζουν ότι η στενότερη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη οικονομική σταθερότητα και χαμηλότερο κόστος δανεισμού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το βασικό επιτόκιο της Κεντρικής Τράπεζας της Ισλανδίας βρίσκεται στο 8%, έναντι 2,25% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Για πολλούς Ισλανδούς, οι υψηλές δόσεις των στεγαστικών δανείων και η ακρίβεια έχουν μετατρέψει τη συζήτηση για την Ευρώπη σε ζήτημα της καθημερινότητάς τους.
Iceland: nationwide referendum today:
➤ Eligible voters: 272,690
➤ Polling stations open: 9:00-22:00 local (9:00-22:00 GMT)
➤ Question: Should negotiations on Iceland’s membership in the European Union start again?
➤ More than 40,000 people have already voted…— Europe Elects (@EuropeElects) August 29, 2026
Η Ισλανδία συμμετέχει ήδη στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και στη Ζώνη Σένγκεν. Εφαρμόζει, επομένως, μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, χωρίς όμως να διαθέτει ψήφο στα θεσμικά όργανα όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.
Η πρωθυπουργός Κρίστρουν Φροστάντοτιρ παρουσιάζει το «Ναι» ως μια ευκαιρία να διαπιστώσει η χώρα ποιους όρους μπορεί να εξασφαλίσει από τις Βρυξέλλες, χωρίς να δεσμεύεται ότι θα ενταχθεί τελικά στην ΕΕ.
Iceland votes today on restarting EU accession talks https://t.co/V9u6aa57jU
— Nordic News (@Nordic_News) August 29, 2026
Στη συζήτηση έχει προστεθεί και το ζήτημα της ασφάλειας στον Βόρειο Ατλαντικό.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, το αυξανόμενο οικονομικό και στρατηγικό ενδιαφέρον της Ρωσίας και της Κίνας για την Αρκτική, αλλά και οι επανειλημμένες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον έλεγχο της γειτονικής Γροιλανδίας έχουν ενισχύσει την αβεβαιότητα στην περιοχή.
Οι υποστηρικτές της ευρωπαϊκής πορείας θεωρούν ότι η συμμετοχή στην ΕΕ θα ενισχύσει τη διεθνή θέση και την πολιτική ασφάλεια της χώρας.
Iceland’s EU vote is set to go down to the wire, with No campaigners gaining ground as concerns over fisheries and national sovereignty eclipse geopolitical turmoil. https://t.co/2zT1s1SENL
— Euractiv (@Euractiv) August 28, 2026
Για το στρατόπεδο του «Όχι», το μεγαλύτερο αγκάθι είναι η αλιεία, ένας από τους σημαντικότερους κλάδους της ισλανδικής οικονομίας.
Οι αντίπαλοι της Eυρωπαϊκής πορείας φοβούνται ότι η εφαρμογή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ θα περιορίσει τη δυνατότητα της Ισλανδίας να καθορίζει μόνη της τις ποσοστώσεις και τους κανόνες εκμετάλλευσης των πλούσιων αλιευτικών της ζωνών.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζουν οι αγρότες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες και ο ανταγωνισμός από φθηνότερα εισαγόμενα προϊόντα μπορεί να πιέσουν την εγχώρια παραγωγή και να αυξήσουν την εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές.
Στην καρδιά του «Όχι» βρίσκεται η θέση ότι ένα μικρό νησιωτικό κράτος, με ιδιαίτερη γεωγραφία και οικονομία, πρέπει να διατηρήσει τον πλήρη έλεγχο των φυσικών του πόρων.
Just one day to go until Icelanders vote in a closely watched referendum on EU membership.
With polls suggesting the result is too close to call, the outcome could come down to just a few hundred votes, potentially shaping Iceland’s future relationship with the European Union.… pic.twitter.com/nIQYIysE36
— TVP World (@TVPWorld_com) August 28, 2026
Η Ισλανδία υπέβαλε αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2009, μετά την κατάρρευση του τραπεζικού της συστήματος και τη βαθιά οικονομική κρίση που ακολούθησε.
Οι επίσημες διαπραγματεύσεις άρχισαν το 2010, αλλά ανεστάλησαν το 2013, μετά την ανάληψη της εξουσίας από ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση.
Μέχρι τότε είχαν ανοίξει 27 από τα 33 βασικά διαπραγματευτικά κεφάλαια, ενώ 11 είχαν κλείσει προσωρινά. Παρά το πολυετές «πάγωμα», η αίτηση της Ισλανδίας θεωρείται ότι παραμένει νομικά σε ισχύ.
Εάν επικρατήσει το «Ναι», η ισλανδική κυβέρνηση εκτιμά ότι οι συνομιλίες θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν μέσα σε 18 έως 24 μήνες. Τότε, οποιαδήποτε συμφωνία θα επιστρέψει στους πολίτες για την τελική απόφαση.
Poll finds Icelandic voters swing to narrowly opposing EU membership https://t.co/01YNurboWc https://t.co/01YNurboWc
— Reuters (@Reuters) August 28, 2026
Οι κάλπες στο Ρέικιαβικ κλείνουν στις 22:00 τοπική ώρα, δηλαδή στη 01:00 μετά τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας. Τα πρώτα αποτελεσματα αναμένονται τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής.
Μέχρι τότε, το αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό.
Οι Ισλανδοί δεν αποφασίζουν σήμερα εάν θα ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αποφασίζουν εάν θα επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ώστε να μάθουν τους όρους μιας πιθανής μελλοντικής ένταξης.