08:15 π.μ. Ένα αμερικανικό βομβαρδιστικό με το αθώο όνομα της μητέρας του κυβερνήτη του (Enola Gay) αφήνει την πρώτη πυρηνική βόμβα της Ιστορίας πάνω από μια πόλη γεμάτη αμάχους.
Σε δευτερόλεπτα, η Χιροσίμα παύει να είναι πόλη και γίνεται κρατήρας, κραυγή και σιωπή μαζί. 70.000 άνθρωποι εξαερώνονται. Άνθρωποι, όχι στρατιώτες.
Παιδιά, μανάδες, ηλικιωμένοι.
Ήταν, λέει, «αναγκαίο».
Ήταν, λέει, «πιο ανώδυνο από μια απόβαση στην Ιαπωνία».
Ήταν, τελικά, η πιο ωμή επίδειξη δύναμης στην ανθρώπινη ιστορία, με αποδέκτη όχι μόνο την Ιαπωνία, αλλά κυρίως τη Σοβιετική Ένωση.
Και με τίμημα, την ίδια την ψυχή της ανθρωπότητας.
Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Χάρι Τρούμαν, στηριγμένη στην ωμή αριθμητική του πολέμου και όχι στη συνείδηση, άνοιξε την αυλαία ενός νέου κόσμου: του κόσμου της ατομικής απειλής.
Για πρώτη φορά, ο άνθρωπος απέκτησε τη δύναμη όχι απλώς να νικήσει αλλά να εξαφανίσει.
Και την άσκησε.
Η Χιροσίμα δεν ήταν στρατιωτικός στόχος.
Ηταν ένα πείραμα.
Ένα μήνυμα.
Μια τιμωρία.
Μια προειδοποίηση.
Το γεγονός ότι λίγες μέρες μετά επαναλήφθηκε στο Ναγκασάκι επιβεβαιώνει τη φύση της απόφασης: δεν ήταν λύση· ήταν επίδειξη ισχύος με φόντο το αίμα.
Η επιστήμη έδωσε το όπλο.
Η πολιτική πάτησε τη σκανδάλη.
Η ηθική;
Απούσα.
Ο πολιτισμένος κόσμος, εκείνο το πρωί, αυτοκτόνησε σιωπηλά.
Όσοι επέζησαν, κουβάλησαν στις σκιές του σώματός τους τη ντροπή όλων μας.
Ραδιενέργεια, καρκίνος, στίγμα, εφιάλτες.
Όχι μόνο για μια γενιά αλλά για πολλές.
Το αναγκαίο κακό έγινε μόνιμη πληγή στην ιστορική μνήμη. Και κάθε φορά που κάποιος επιχειρεί να το δικαιολογήσει, η πληγή ανοίγει ξανά.
Δεν υπάρχει στρατηγική που να σβήνει το ηθικό έγκλημα.
Δεν υπάρχει πολιτική ανάλυση που να εξαγνίζει τον μαζικό θάνατο αμάχων.
Δεν υπάρχει ειρήνη που να χτίζεται πάνω σε στάχτες παιδιών.
Η Χιροσίμα δεν ζητά δάκρυα. Ζητά επίγνωση.
Κι αν σήμερα, τόσα χρόνια μετά, οι ισχυροί του κόσμου συνεχίζουν να κρατούν στα χέρια τους το ίδιο κουμπί, η μνήμη δεν είναι πολυτέλεια· είναι άμυνα.
Ο κόσμος δεν κινδυνεύει από τους τρελούς αλλά από τους ψυχρούς τεχνοκράτες, που παίρνουν αναγκαίες αποφάσεις με τα μάτια στραμμένα στους αριθμούς και την πλάτη γυρισμένη στον Άνθρωπο.
Η 6η Αυγούστου δεν είναι απλώς Σαν σήμερα.
Είναι υπενθύμιση.
ότι η Ιστορία δεν συγχωρεί.
Και η Ανθρωπότητα όταν ξεχνά πληρώνει.