Η εικόνα που αποκαλύπτεται μέσα από τα πρόσφατα βίντεο και τις μαρτυρίες εργαζομένων δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών:
Η εναέρια κυκλοφορία στη χώρα εξακολουθεί να στηρίζεται σε τεχνολογικά συστήματα περασμένων δεκαετιών, εξοπλισμό που θυμίζει περισσότερο μουσειακό έκθεμα παρά κρίσιμη υποδομή εθνικής ασφάλειας.
Συστήματα χωρίς τεχνική υποστήριξη, χωρίς ανταλλακτικά, χωρίς δυνατότητα άμεσης αποκατάστασης σε περίπτωση βλάβης. Μηχανήματα που λειτουργούν «όσο αντέξουν», σε έναν τομέα όπου το λάθος δεν συγχωρείται και το τίμημα μπορεί να είναι ανθρώπινες ζωές.
Το μπλακάουτ που αποκάλυψε το πρόβλημα
Η πρόσφατη ολική διακοπή λειτουργίας των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, που καθήλωσε πτήσεις για ώρες, δεν ήταν ατύχημα της στιγμής. Ήταν το αποτέλεσμα χρόνιας εγκατάλειψης, καθυστερήσεων και ημιτελών εκσυγχρονισμών.
Ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας περιγράφουν εικόνες που προκαλούν ανησυχία:
- Οθόνες που «σβήνουν» χωρίς προειδοποίηση
- Υπολογιστές παλαιάς τεχνολογίας
- Συστήματα που δεν υποστηρίζονται πλέον από τους κατασκευαστές τους
Κι όμως, αυτά τα συστήματα καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν χιλιάδες πτήσεις, σε έναν από τους πιο επιβαρυμένους εναέριους χώρους της Ευρώπης.
Προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν
Οι εργαζόμενοι στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας προειδοποιούν εδώ και χρόνια. Υπηρεσιακά έγγραφα, συνδικαλιστικές ανακοινώσεις και τεχνικές εκθέσεις μιλούσαν ξεκάθαρα για:
- Κίνδυνο γενικευμένων βλαβών
- Αδυναμία άμεσης αποκατάστασης
- Αυξημένο ρίσκο για την ασφάλεια πτήσεων
Η απάντηση, ωστόσο, ήταν συχνά η ίδια: Αναβολές, υποσχέσεις, μεταθέσεις ευθυνών.
«Δεν επισκευάζονται άλλο – πρέπει να αντικατασταθούν»
Στα βίντεο ακούγεται καθαρά: η λύση δεν είναι άλλη μια πρόχειρη επισκευή.
Η λύση είναι πλήρης αντικατάσταση.
Όταν ένα σύστημα έχει ξεπεράσει τον κύκλο ζωής του:
- Δεν εκσυγχρονίζεται
- Δεν «μπαλώνεται»
- Δεν διασώζεται με ημίμετρα
Απαιτείται πολιτική απόφαση, χρηματοδότηση και σαφές χρονοδιάγραμμα. Οτιδήποτε λιγότερο ισοδυναμεί με συνειδητή αποδοχή του κινδύνου.
Υ.Σ:…Ασφάλεια πτήσεων ή διαχείριση ρίσκου;
Το ερώτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά θεσμικό και πολιτικό.
Σε μια χώρα που επενδύει στον τουρισμό, στη διεθνή διασύνδεση και στη γεωπολιτική της θέση, η εναέρια κυκλοφορία δεν μπορεί να λειτουργεί με λογική «ό,τι αντέξει».
Η ασφάλεια δεν είναι δαπάνη. Είναι υποχρέωση.
Και κάθε ώρα καθυστέρησης στον εκσυγχρονισμό των συστημάτων δεν είναι απλώς διοικητική αδράνεια· είναι ένα στοίχημα με τον χρόνο – και με τις ζωές που περνούν καθημερινά πάνω από τα κεφάλια μας.