Σε μία από τις μεγαλύτερες ανατροπές της αμερικανικής περιβαλλοντικής πολιτικής, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ καταργεί το μεγαλύτερο μέρος των περιορισμών στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με άνθρακα και φυσικό αέριο.
Παράλληλα, η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) άνοιξε τη διαδικασία για την κατάργηση και των τελευταίων ομοσπονδιακών ορίων που παραμένουν σε ισχύ, επιχειρώντας ουσιαστικά να ξηλώσει ολόκληρο το σύστημα ελέγχου των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τον ενεργειακό τομέα.
Η απόφαση ανακοινώθηκε στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Ενέργειας της G20 στο Χιούστον και αποτελεί κεντρικό κομμάτι της πολιτικής Τραμπ για την επιστροφή του άνθρακα και του φυσικού αερίου στην πρώτη γραμμή της αμερικανικής οικονομίας.
US scraps limits on power plant climate pollution: finalized rule
— CGTN America (@cgtnamerica) September 14, 2026
Η EPA προχώρησε στην οριστική κατάργηση της πλειονότητας των κανόνων που είχε θεσπίσει το 2024 η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν.
Οι συγκεκριμένοι κανόνες αφορούσαν υφιστάμενες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με άνθρακα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, καθώς και νέες μεγάλες μονάδες φυσικού αερίου.
Μεταξύ άλλων, προέβλεπαν τη σταδιακή εφαρμογή συστημάτων δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Οι μεγαλύτερες μονάδες θα έπρεπε να περιορίσουν δραστικά τις εκπομπές τους ή, σε διαφορετική περίπτωση, να μειώσουν την παραγωγή και να οδηγηθούν σταδιακά σε κλείσιμο.
Η νέα ηγεσία της EPA υποστηρίζει ότι η τεχνολογία δέσμευσης άνθρακα δεν μπορεί ακόμη να εφαρμοστεί στην απαιτούμενη κλίμακα και με το προβλεπόμενο κόστος. Εκτιμά επίσης ότι οι υποδομές μεταφοράς και αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα δεν θα ήταν έτοιμες έως τις προθεσμίες που είχαν τεθεί.
Για τον λόγο αυτόν καταργούνται οι απαιτήσεις που στηρίζονταν στην επίτευξη δέσμευσης έως και του 90% των εκπομπών από μεγάλες ανθρακικές μονάδες, αλλά και οι υποχρεώσεις που είχαν επιβληθεί σε νέες μονάδες φυσικού αερίου.
Η κίνηση της Ουάσιγκτον δεν σταματά στους κανόνες του 2024. Η EPA προτείνει να καταργηθούν και όλα τα υπόλοιπα όρια για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η υπηρεσία υποστηρίζει ότι το Κογκρέσο δεν της έδωσε, μέσω του νόμου περί καθαρού αέρα, σαφή εξουσία να ρυθμίζει τις εκπομπές των εργοστασίων
για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής.
Πρόκειται για μία νομική θέση με τεράστια σημασία. Εάν επικρατήσει, δεν θα καταργήσει μόνο τους σημερινούς περιορισμούς, αλλά θα δυσκολέψει
σημαντικά και οποιαδήποτε μελλοντική αμερικανική κυβέρνηση επιχειρήσει να επιβάλει ξανά αντίστοιχα μέτρα.
Για το υπόλοιπο μέρος της κατάργησης θα ακολουθήσει δημόσια διαβούλευση διάρκειας 45 ημερών, ενώ θεωρείται βέβαιο ότι η υπόθεση θα οδηγηθεί στα ομοσπονδιακά δικαστήρια.
Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει την απόφαση ως μέτρο για φθηνότερη και πιο αξιόπιστη ηλεκτρική ενέργεια.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της EPA,
η κατάργηση των κανόνων μπορεί να εξοικονομήσει έως και 310 δισ. δολάρια από επενδύσεις, υποδομές και δαπάνες συμμόρφωσης που θα έπρεπε να πραγματοποιήσουν οι επιχειρήσεις ηλεκτροπαραγωγής.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι το χαμηλότερο κόστος για τις ενεργειακές εταιρείες θα περάσει στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, περιορίζοντας ταυτόχρονα το κόστος στη βιομηχανία, στις μεταφορές και στην αγροτική παραγωγή.
Η EPA προβλέπει ακόμη ότι η χρήση αμερικανικού άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να αυξηθεί περισσότερο από δέκα φορές σε σχέση με όσα αναμένονταν υπό το προηγούμενο κανονιστικό πλαίσιο.
Trump to scrap Biden-era climate protections on power plant pollution https://t.co/vijnveNYqp
— Financial Times (@FT) September 14, 2026
Οι ΗΠΑ χρειάζονται ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.
Η γρήγορη ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων, της τεχνητής νοημοσύνης, της εγχώριας βιομηχανίας και των ηλεκτρικών οχημάτων δημιουργεί τεράστιες νέες ανάγκες στο αμερικανικό δίκτυο.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι οι ανανεώσιμες πηγές από μόνες τους δεν μπορούν να εγγυηθούν σταθερή ηλεκτροδότηση και ότι οι μονάδες άνθρακα και φυσικού αερίου είναι απαραίτητες για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας αντιμετώπισαν θετικά την κατάργηση των περιορισμών, ζητούν όμως σταθερό κανονιστικό πλαίσιο, καθώς οι συνεχείς αλλαγές από τη μία κυβέρνηση στην άλλη δυσκολεύουν τον σχεδιασμό επενδύσεων που έχουν διάρκεια δεκαετιών.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις και εκπρόσωποι του χώρου της δημόσιας υγείας κάνουν λόγο για μία εξαιρετικά επικίνδυνη οπισθοχώρηση.
Οι κανόνες της κυβέρνησης Μπάιντεν είχαν σχεδιαστεί ώστε να περιορίσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά περίπου ένα δισεκατομμύριο τόνους έως το 2047.
Η προηγούμενη κυβέρνηση υπολόγιζε ότι τα μέτρα θα απέφεραν καθαρά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη περίπου 370 δισ. δολαρίων.
Οι επικριτές της απόφασης προειδοποιούν ότι η παράταση της λειτουργίας παλαιών ανθρακικών μονάδων θα αυξήσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και θα επιβαρύνει περισσότερο τις τοπικές κοινωνίες που βρίσκονται κοντά στα εργοστάσια.
Ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στις ΗΠΑ, μετά τις μεταφορές.
Μάλιστα, οι εκπομπές του αυξήθηκαν κατά 4% την προηγούμενη χρονιά.
Η απόφαση αφορά κυρίως τις ομοσπονδιακές απαιτήσεις για το διοξείδιο του άνθρακα και τα υπόλοιπα αέρια που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Δεν καταργούνται αυτομάτως όλοι οι περιορισμοί για άλλους επικίνδυνους ρύπους, όπως ο υδράργυρος, τα όξινα αέρια, το διοξείδιο του θείου και τα οξείδια του αζώτου.
Παράλληλα, αρκετές αμερικανικές Πολιτείες μπορούν να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν δικά τους, αυστηρότερα όρια. Αυτό σημαίνει ότι η σύγκρουση θα συνεχιστεί τόσο στα δικαστήρια όσο και ανάμεσα στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και στις Πολιτείες που ακολουθούν πιο αυστηρή περιβαλλοντική πολιτική.
US scraps limits on emissions from coal and gas power plants https://t.co/oSCIa5uieb
— BBC News (World) (@BBCWorld) September 15, 2026
Υ.Γ. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν αλλάζει απλώς έναν περιβαλλοντικό κανονισμό.
Επιχειρεί να αλλάξει ολόκληρη την ενεργειακή πορεία των Ηνωμένων Πολιτειών, επαναφέροντας τον άνθρακα και το φυσικό αέριο στο επίκεντρο.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η υπόσχεση για φθηνότερη ενέργεια θα επιβεβαιωθεί ή εάν το κόστος θα επιστρέψει αργότερα μέσα από περισσότερη ρύπανση, ακραία καιρικά φαινόμενα και μεγαλύτερη επιβάρυνση της δημόσιας υγείας.