Η φράση δεν προέρχεται από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ούτε από αντιπολιτευόμενα δίκτυα του εξωτερικού. Προέρχεται από το ίδιο το ιρανικό κράτος.
«Περίπου 5.000 νεκροί», σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές της Τεχεράνης, είναι ο απολογισμός της αιματηρής καταστολής που ακολούθησε το κύμα διαδηλώσεων στο Ιράν.
Ο αριθμός, ακόμη και αν παρουσιαστεί ως «επιβεβαιωμένος», δεν λειτουργεί απλώς ως στατιστικό στοιχείο. Είναι μια πολιτική δήλωση ισχύος. Μια έμμεση ομολογία κλίμακας, αλλά και μια προσπάθεια ελέγχου της αφήγησης.
Η επίσημη εκδοχή
Σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους:
- Ο αριθμός των νεκρών φτάνει τους 5.000,
- Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περίπου 500 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας,
- Οι θάνατοι αποδίδονται σε «ένοπλες ομάδες», «ταραξίες» και «ξένη υποκίνηση».
Η ρητορική είναι γνώριμη. Το κράτος παρουσιάζεται ως αμυνόμενο, όχι ως κατασταλτικό. Οι διαδηλώσεις μετατρέπονται, στη γλώσσα της εξουσίας, από κοινωνική έκρηξη σε ζήτημα «εθνικής ασφάλειας».
Οι σιωπές πίσω από τον αριθμό
Ωστόσο, ακόμη και αυτός ο αριθμός γεννά ερωτήματα:
- Πώς καταγράφηκαν οι νεκροί σε μια χώρα με συστηματικές διακοπές διαδικτύου;
- Πόσοι δεν δηλώθηκαν ποτέ, επειδή θάφτηκαν σιωπηλά ή χαρακτηρίστηκαν «αγνοούμενοι»;
- Πόσοι θάνατοι αποδόθηκαν σε “ατυχήματα” ή “παθολογικά αίτια”;
Ο αριθμός των 5.000, αντί να κλείνει τον φάκελο, τον ανοίγει.
Άλλες εκτιμήσεις, άλλη εικόνα
Ανεξάρτητες οργανώσεις και διεθνή δίκτυα μιλούν για:
- Χιλιάδες επιβεβαιωμένους θανάτους με ονοματεπώνυμα,
- Δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις,
- Έναν πραγματικό απολογισμό που ενδέχεται να είναι σημαντικά υψηλότερος.
Η απόκλιση δεν είναι τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα ενός καθεστώτος που ελέγχει την πληροφορία με την ίδια ένταση που ελέγχει και τους δρόμους.
Όταν οι αριθμοί δεν αρκούν
Σε κάθε αυταρχικό σύστημα, έρχεται μια στιγμή που ακόμη και η παραδοχή γίνεται εργαλείο.
Το «5.000» δεν ειπώθηκε για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Ειπώθηκε για να μπει ένα όριο στη συζήτηση.
Όμως πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένα όνομα.
Μια οικογένεια.
Ένα σπίτι που δεν άνοιξε ξανά.
Και όσο αυτά δεν καταγράφονται, ο πραγματικός απολογισμός παραμένει ανοιχτός όχι στα δελτία, αλλά στη μνήμη.
Υ.Σ:…
Το Ιράν δεν μετρά απλώς νεκρούς. Μετρά το κόστος της σιωπής.
Και κάθε επίσημος αριθμός, όσο μεγάλος κι αν είναι, λέει πάντα λιγότερα από όσα κρύβει.