Σοβαρά ερωτήματα προκαλεί η εφαρμογή της «Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών», καθώς καταγράφονται περιπτώσεις προϊόντων που ανατιμήθηκαν λίγο πριν ενταχθούν στη σχετική λίστα και στη συνέχεια εμφανίστηκαν στα ράφια με την ένδειξη της μειωμένης τιμής.
Το αποτέλεσμα είναι σε ορισμένες περιπτώσεις η νέα «μειωμένη» τιμή να παραμένει υψηλότερη από εκείνη που πλήρωνε ο καταναλωτής λίγες εβδομάδες νωρίτερα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο ρεπορτάζ, χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα φυσικού χυμού τεσσάρων συσκευασιών.
Στις 10 Ιουλίου κόστιζε 3,68 ευρώ, στις 21 Αυγούστου η τιμή του αυξήθηκε στα 4,68 ευρώ και στη συνέχεια εμφανίστηκε ως «μειωμένος» στα 4,35 ευρώ.
Παρόμοια πορεία ακολούθησε καφές φίλτρου των 250 γραμμαρίων.
Από 7,35 ευρώ αυξήθηκε στα 8,65 ευρώ και τελικά διαμορφώθηκε, μετά τη «μείωση», στα 8,22 ευρώ. Παρά την εκπτωτική ένδειξη, ο καταναλωτής εξακολουθεί να πληρώνει 87 λεπτά περισσότερα από την προηγούμενη τιμή.
Αντίστοιχα, συσκευασία ρυζιού 500 γραμμαρίων από 2,66 ευρώ αυξήθηκε στα 3,32 ευρώ και στη συνέχεια μειώθηκε στα 2,99 ευρώ.
Και σε αυτή την περίπτωση, η τελική τιμή παραμένει υψηλότερη από εκείνη που ίσχυε πριν από την ανατίμηση.
Διαφορετική είναι η περίπτωση βρεφικών πανών 38 τεμαχίων. Η τιμή τους από 8,84 ευρώ ανέβηκε στα 10,08 ευρώ και στη συνέχεια μειώθηκε στα 8,40 ευρώ, καταλήγοντας τελικά χαμηλότερα από την αρχική.
Οι καταναλωτές δεν πρέπει να περιορίζονται στην ένδειξη «μειωμένη τιμή», αλλά να εξετάζουν πάνω σε ποια προηγούμενη τιμή υπολογίζεται η έκπτωση.
Η σύγκριση με παλαιότερες αποδείξεις και τιμές μπορεί να αποκαλύψει εάν πρόκειται για πραγματική μείωση ή για μια έκπτωση που ακολούθησε προηγούμενη ανατίμηση.
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν στο ράφι δεν αναγράφονται με σαφήνεια η αρχική τιμή αναφοράς και η ημερομηνία ένταξης του προϊόντος στην πρωτοβουλία. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, ο καταναλωτής βλέπει το ποσοστό της έκπτωσης, αλλά δυσκολεύεται να υπολογίσει το πραγματικό όφελος για την τσέπη του.
Απαραίτητοι θεωρούνται οι συνεχείς έλεγχοι στην αγορά και η πλήρης διαφάνεια στις μεταβολές των τιμών.
Το ζητούμενο δεν είναι να αυξάνεται πρώτα η τιμή και κατόπιν να εμφανίζεται μειωμένη, αλλά να περιοριστεί ουσιαστικά το κόστος του καθημερινού καλαθιού.