Η χώρα βρέθηκε για ακόμη μία φορά αντιμέτωπη με έντονα και επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα, με την κακοκαιρία να αφήνει πίσω της εικόνες που πλέον δεν σοκάρουν γιατί επαναλαμβάνονται.
Δρόμοι μετατράπηκαν σε ποτάμια, περιοχές κόπηκαν στα δύο, νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέτρησαν ζημιές, ενώ σε αρκετά σημεία το πρόβλημα δεν ήταν μόνο η ένταση της βροχής, αλλά κυρίως η έλλειψη θωράκισης.
Το σενάριο γνώριμο: ανακοινώσεις, προειδοποιήσεις, δελτία επικινδυνότητας και, τελικά, ένα κράτος που εμφανίζεται… κατόπιν εορτής.
Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους: «Πνίγονται» δρόμοι και γειτονιές
Στα βίντεο που καταγράφουν τη νέα επέλαση της κακοκαιρίας, αποτυπώνεται με τον πιο ωμό τρόπο η πραγματικότητα: ορμητικά νερά σε κεντρικούς οδικούς άξονες, φρεάτια που δεν αντέχουν, ρέματα που ξεχειλίζουν, υποδομές που δείχνουν να λυγίζουν σε λίγα λεπτά.
Δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να δεις ότι πολλά σημεία “σπάνε” με την πρώτη έντονη βροχή. Κι αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα: η κακοκαιρία δεν είναι πλέον “έκτακτο γεγονός” – είναι νέα κανονικότητα.
Το κράτος αιφνιδιάζεται κάθε φορά… σαν να είναι πρώτη φορά.
Τα ίδια λόγια, κάθε χρόνο:
- «Σε επιφυλακή ο μηχανισμός»
- «Έκτακτη κινητοποίηση»
- «Συστάσεις στους πολίτες»
- «Παρακολουθούμε την εξέλιξη των φαινομένων»
Αλλά όταν τα νερά αρχίζουν να ανεβαίνουν, ο πολίτης βλέπει ξανά το ίδιο έργο: δεν υπάρχει πρόληψη, δεν υπάρχει σχέδιο στο πεδίο, δεν υπάρχει ουσιαστική προστασία.
Γιατί αν υπήρχε, δεν θα πλημμύριζε ο δρόμος με την πρώτη δυνατή καταιγίδα. Δεν θα έκλειναν δρόμοι επειδή “δεν αντέχει” η απορροή. Δεν θα χρειαζόταν οι κάτοικοι να καθαρίζουν λάσπες κάθε χρόνο σαν να είναι μόνιμη εποχική δουλειά.
Το «πρόβλημα» δεν είναι η βροχή είναι τα χρόνια λάθη και η εγκατάλειψη
Οι ειδικοί προειδοποιούν εδώ και χρόνια:
- τα ακραία φαινόμενα θα πυκνώνουν,
- οι καταιγίδες θα είναι πιο βίαιες,
- τα πλημμυρικά επεισόδια θα εμφανίζονται συχνότερα.
Η απάντηση όμως παραμένει αποσπασματική: λίγα έργα εδώ, λίγες παρεμβάσεις εκεί, μελέτες που μένουν στα χαρτιά και διαχρονική απουσία συστηματικής συντήρησης.
Και κάπως έτσι, η ίδια η κοινωνία έχει μάθει να ζει με το παράλογο:
κάθε φορά που βρέχει δυνατά, φοβόμαστε.
Ποιος λογοδοτεί για τη ζημιά;
Όταν η κακοκαιρία φεύγει, μένουν:
- πλημμυρισμένες περιουσίες,
- ζημιές σε οχήματα,
- κατεστραμμένα εμπορεύματα,
- αποκλεισμοί,
- επικίνδυνα σημεία.
Και τότε ξεκινά το άλλο γνωστό κεφάλαιο:
Αιτήματα αποζημιώσεων, αυτοψίες, γραφειοκρατία, καθυστερήσεις.
Όμως η ουσία είναι μία:
όσο το κράτος λειτουργεί μόνο μετά την καταστροφή, δεν είναι κράτος πρόληψης – είναι κράτος διαχείρισης ζημιών.
Δεν είναι “κακιά στιγμή” Είναι επαναλαμβανόμενη αποτυχία
Οι εικόνες της κακοκαιρίας δεν είναι απλά ένα στιγμιότυπο μιας δύσκολης ημέρας. Είναι άλλη μία υπενθύμιση ότι η χώρα παραμένει ευάλωτη, χωρίς επαρκή αντιπλημμυρική προστασία, χωρίς ενιαίο σχεδιασμό και – κυρίως – χωρίς διαχρονική πολιτική ευθύνη.
Γιατί όταν το ίδιο συμβαίνει ξανά και ξανά, δεν είναι ατυχία.
Είναι συστημική αποτυχία.
Υ.Σ:..Η κακοκαιρία αποκάλυψε ξανά τις χρόνιες παθογένειες: τις καταπατήσεις ρεμάτων, την απουσία αντιπλημμυρικής θωράκισης, τα λάθη δεκαετιών και τις διαχρονικές ευθύνες κυβερνήσεων και τοπικών διοικήσεων.
Κι όμως, η σκληρή αλήθεια είναι μία:
Η κακοκαιρία δεν θα σταματήσει να έρχεται.
Το ερώτημα είναι άλλο:
Θα συνεχίσουμε να πνιγόμαστε και να αιφνιδιαζόμαστε, ή θα αποκτήσουμε επιτέλους σοβαρή πρόληψη, θωράκιση και λογοδοσία