Σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια πιέζει ασφυκτικά τα ελληνικά νοικοκυριά, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και βασικά προϊόντα σούπερ μάρκετ.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει το μέτρο ως «ανάχωμα» απέναντι στην αισχροκέρδεια που όπως υποστηρίζει πυροδοτείται από τις διεθνείς εξελίξεις και την ενεργειακή κρίση.
Ωστόσο, για πολλούς πολίτες το ερώτημα δεν είναι τι ανακοινώνεται, αλλά αν αυτά τα μέτρα θα εφαρμοστούν στην πράξη γιατί η Ελληνική αγορά έχει δείξει επανειλημμένα ότι οι τιμές βρίσκουν τρόπο να ανεβαίνουν, ακόμη και όταν υπάρχουν διοικητικοί περιορισμοί.
Τα καύσιμα στην Ελλάδα συγκαταλέγονται στα ακριβότερα της Ευρώπης, ενώ τα ράφια των σούπερ μάρκετ συνεχίζουν να καταγράφουν ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι καταναλωτές βλέπουν την τιμή να αλλάζει σχεδόν κάθε εβδομάδα, χωρίς να υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος στην αγορά.
Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους ακούγεται ως ένα ισχυρό μέτρο. Όμως στην πραγματικότητα, η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από κάτι πολύ πιο δύσκολο: τους πραγματικούς ελέγχους.
Χωρίς συστηματική εποπτεία, αυστηρά πρόστιμα και διαφάνεια στην εφοδιαστική αλυσίδα, το μέτρο κινδυνεύει να μείνει απλώς μια πολιτική ανακοίνωση.
Την ίδια στιγμή, η αγορά λειτουργεί μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον έντονης αστάθειας.
Οι τιμές της ενέργειας, το κόστος μεταφοράς και οι γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν άμεσα την οικονομία.
Σε αυτό το περιβάλλον, η επιβολή πλαφόν μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια διαχείρισης της πολιτικής πίεσης παρά με μια συνολική λύση στο πρόβλημα της ακρίβειας.
Το πραγματικό τεστ για την κυβέρνηση δεν βρίσκεται στις δηλώσεις ή στις ανακοινώσεις. Βρίσκεται στις αντλίες των πρατηρίων και στα ράφια των σούπερ μάρκετ, εκεί όπου καθημερινά οι πολίτες μετρούν το κόστος της ζωής.
Γιατί αν οι τιμές συνεχίσουν να ανεβαίνουν, τότε το ερώτημα θα παραμείνει αμείλικτο:
ήταν το πλαφόν ένα πραγματικό μέτρο προστασίας των καταναλωτών ή απλώς μια ακόμη υπόσχεση σε μια αγορά που λειτουργεί χωρίς φρένα