Η Ελλάδα γιορτάζει την Κοίμηση της Θεοτόκου και χιλιάδες προσκυνητές έχουν κατακλύσει την Τήνο.
Λίγο έξω από το λιμάνι, όμως, κινείται αθέατο ένα ιταλικό υποβρύχιο.
Είναι το Delfino, με κυβερνήτη τον Τζουζέπε Αϊκάρντι.
Το υποβρύχιο είχε αποπλεύσει από τη Λέρο το βράδυ της 14ης Αυγούστου, στο πλαίσιο αποστολής που είχε διαταχθεί από τον Ιταλό διοικητή των Δωδεκανήσων Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκκι.
Στόχος ήταν ελληνικά πλοία στην περιοχή της Τήνου και της Σύρου.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της 15ης Αυγούστου το Delfino πλησίασε σε βάθος περισκοπίου το λιμάνι της Τήνου.
Εκεί βρίσκονταν τα επιβατηγά Έλση και Έσπερος, γεμάτα προσκυνητές.
Και τότε εμφανίστηκε ένας ακόμη μεγαλύτερος στόχος.
Το Ελληνικό ελαφρύ καταδρομικό Έλλη.
Το πολεμικό πλοίο είχε φτάσει στην Τήνο για να συμμετάσχει στις εκδηλώσεις προς τιμήν της Παναγίας και είχε αγκυροβολήσει έξω από το λιμάνι περίπου στις 06:25.
Η Ελλάδα εκείνη τη στιγμή δεν βρισκόταν σε πόλεμο με την Ιταλία.
Στις 08:25, ενώ η προκυμαία ήταν γεμάτη κόσμο και οι προετοιμασίες για τη λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας βρίσκονταν σε εξέλιξη, το «Delfino» εξαπέλυσε την επίθεσή του.
Τρεις τορπίλες εκτοξεύθηκαν.
Η μία βρήκε την «Έλλη», προκαλώντας καταστροφική έκρηξη και πυρκαγιά στο εσωτερικό της.
Οι άνδρες του πληρώματος έδωσαν μάχη για να κρατήσουν το πλοίο στην επιφάνεια.
Δεν τα κατάφεραν.
Η «Έλλη» πήρε μεγάλη κλίση και τελικά χάθηκε στα νερά της Τήνου.
Οι άλλες τορπίλες δεν πέτυχαν τους στόχους τους και εξερράγησαν στην περιοχή του λιμενοβραχίονα.
Ο απολογισμός πάνω στην «Έλλη» ήταν βαρύς.
Εννέα νεκροί και 24 τραυματίες.
Μία ακόμη γυναίκα στην ξηρά έχασε τη ζωή της από καρδιακή προσβολή που συνδέθηκε με τον πανικό των εκρήξεων.
Η Ελληνική έρευνα δεν άργησε να βρει το κρίσιμο στοιχείο.
Τμήματα των τορπιλών περισυνελέγησαν και τα χαρακτηριστικά τους έδειχναν την ιταλική προέλευση του οπλισμού.
Η Ελληνική κυβέρνηση με αρχηγό του κράτους τον βασιλιά Γεώργιος Β΄, και πρωθυπουργό τον Ιωάννη Μεταξά γνώριζε πλέον ποιος βρισκόταν πίσω από την άνανδρη επίθεση.
Δεν ανακοίνωσε όμως επισήμως την ιταλική ευθύνη.
Δεν επρόκειτο για άγνοια.Ήταν πολιτική και στρατηγική επιλογή.
Η Ελλάδα προσπαθούσε ακόμη να διατηρήσει την ουδετερότητα της και, κυρίως, να κερδίσει χρόνο μπροστά σε μια σύγκρουση που γινόταν ολοένα και περισσότερο πιθανή.
Η επίσημη θέση παρέμενε ότι η εθνικότητα του υποβρυχίου ήταν άγνωστη.
Ο Ελληνικός λαός, όμως, είχε ήδη καταλάβει και η αλήθεια δεν θα έμενε κρυφή για πολύ.
Στις 28 Οκτωβρίου 1940, μόλις δυόμισι μήνες αργότερα, η φασιστική Ιταλία επιτέθηκε στην Ελλάδα.
Δύο ημέρες μετά, στις 30 Οκτωβρίου, δημοσιοποιήθηκαν τα στοιχεία της έρευνας για τον τορπιλισμό της «Έλλης».
Εκείνο που τον Δεκαπενταύγουστο παρουσιαζόταν επισήμως ως επίθεση υποβρυχίου «αγνώστου εθνικότητας» είχε πλέον όνομα.
Ιταλία.
Ο τορπιλισμός της Έλλης δεν αποτέλεσε μόνο μια απρόκλητη πολεμική ενέργεια.
Ήταν μια βαριά προσβολή για την Ελλάδα και τον Ελληνικό λαό.
Ανήμερα της Παναγίας, στην Τήνο, με χιλιάδες προσκυνητές να έχουν κατακλύσει το νησί, οι τορπίλες έπεσαν δίπλα σε έναν λαό που γιόρταζε και προσευχόταν.
Δεν χτυπήθηκε μόνο ένα Ελληνικό πολεμικό πλοίο. Προσβλήθηκε μια ιερή ημέρα, ένας τόπος προσκυνήματος και μαζί η ίδια η εθνική αξιοπρέπεια των Ελλήνων.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η ιστορία έκλεισε έναν παράξενο κύκλο.
Στο πλαίσιο των μεταπολεμικών επανορθώσεων, η Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα το καταδρομικό Eugenio di Savoia.
Το πλοίο εντάχθηκε στο Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό και πήρε το όνομα που κουβαλούσε πλέον τεράστιο ιστορικό βάρος:Έλλη..
Δεκαετίες αργότερα, το 1985, Έλληνες δύτες εντόπισαν στον βυθό της Τήνου υπολείμματα ιταλικής τορπίλης. Ένα κομμάτι μετάλλου από εκείνο το πρωινό του Αυγούστου είχε παραμείνει στον βυθό σαν σιωπηλό τεκμήριο.
Η Έλλη δεν ήταν απλώς ένα πολεμικό πλοίο που χάθηκε.Έγινε το σύμβολο της επίθεσης που προηγήθηκε του πολέμου.
Στις 15 Αυγούστου 1940 η Ελλάδα δεν είχε ακόμη πει το «ΟΧΙ».
Είχε όμως ήδη δεχθεί την πρώτη τορπίλη και εβδομήντα τέσσερις ημέρες αργότερα, όταν ήρθε το τελεσίγραφο, η απάντηση είχε πλέον ωριμάσει μέσα σε έναν ολόκληρο λαό.