Η Ελλάδα βιώνει μια σταθερή και διαρκή μείωση γεννήσεων εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Οι γεννήσεις παραμένουν σημαντικά λιγότερες από τους θανάτους, δημιουργώντας αρνητικό φυσικό ισοζύγιο. Αυτό σημαίνει ότι ο πληθυσμός μειώνεται όχι μόνο λόγω μετανάστευσης, αλλά και από την ίδια τη δημογραφική του δομή.
Το αποτέλεσμα είναι μια χώρα που γερνά με ταχύτερους ρυθμούς από τις περισσότερες ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Οι προβολές έως το 2050 δείχνουν ότι η Ελλάδα θα έχει σημαντικά μικρότερο πληθυσμό, με πολύ μεγαλύτερο ποσοστό ηλικιωμένων και σαφώς λιγότερους νέους.
Οι περιοχές που εκπέμπουν ήδη SOS
Η δημογραφική κρίση δεν επηρεάζει όλες τις περιοχές με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένες περιφέρειες βρίσκονται ήδη σε οριακό σημείο.
Βόρεια Ελλάδα: η πιο έντονη μείωση.Περιοχές όπως:
• Έβρος
• Δράμα
• Σέρρες
• Φλώρινα
Καταγράφουν δραματική μείωση γεννήσεων. Σε ορισμένες κοινότητες, τα δημοτικά σχολεία συγχωνεύονται ή κλείνουν λόγω έλλειψης μαθητών.
Η μετανάστευση νέων προς μεγάλα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό έχει αποδυναμώσει τη δημογραφική βάση.
Ορεινή και ηπειρωτική Ελλάδα: πληθυσμιακή συρρίκνωση
Η Ήπειρος, η Δυτική Μακεδονία και ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδας εμφανίζουν:
• Υψηλό δείκτη γήρανσης
• Χαμηλές γεννήσεις
• Συνεχή μείωση ενεργού πληθυσμού
Η δημογραφική ανανέωση είναι περιορισμένη, ενώ οι νέοι εγκαταλείπουν τις περιοχές αναζητώντας εργασία.
Νησιωτικές και απομονωμένες περιοχές: η αργή ερήμωση
Σε μικρά νησιά και απομακρυσμένες κοινότητες:
• Οι γεννήσεις είναι ελάχιστες
• Οι ηλικιωμένοι αποτελούν την πλειοψηφία
• Οι υποδομές περιορίζονται σταδιακά
Η δημογραφική πίεση μετατρέπεται σταδιακά σε κοινωνική και οικονομική πίεση.
Η μετακίνηση προς τα αστικά κέντρα
Την ίδια στιγμή, τα μεγάλα αστικά κέντρα — κυρίως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη — συγκεντρώνουν μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού.
Αυτό δημιουργεί μια νέα δημογραφική γεωγραφία:
• Συγκέντρωση πληθυσμού σε λίγες μητροπολιτικές περιοχές
• Εγκατάλειψη της περιφέρειας
• Αυξανόμενες ανισότητες μεταξύ περιοχών
Η Ελλάδα μετατρέπεται σταδιακά σε μια χώρα με έντονη πληθυσμιακή ανισορροπία.
Η Ελλάδα του 2050: Μια γη λιγότερων νέων
Οι προβολές δείχνουν ότι έως το 2050:
• Ο συνολικός πληθυσμός θα έχει μειωθεί σημαντικά
• Το ποσοστό των ηλικιωμένων θα αυξηθεί αισθητά
• Ο ενεργός οικονομικά πληθυσμός θα είναι μικρότερος
Αυτό επηρεάζει άμεσα:
• Την οικονομική ανάπτυξη
• Το ασφαλιστικό σύστημα
• Το σύστημα υγείας
• Την περιφερειακή συνοχή
Η δημογραφική εξέλιξη μετατρέπεται σε στρατηγικό ζήτημα για το μέλλον της χώρας.
Γιατί μειώνονται οι γεννήσεις
Οι βασικοί παράγοντες είναι πολλαπλοί:
• Οικονομική αβεβαιότητα
• Υψηλό κόστος ζωής
• Δυσκολία πρόσβασης σε στέγη
• Καθυστερημένη δημιουργία οικογένειας
• Μετανάστευση νέων στο εξωτερικό
Η μείωση των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία επιταχύνει περαιτέρω τη διαδικασία.
Υ.Σ:….Το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό φαινόμενο. Είναι ζήτημα που επηρεάζει:
• Την οικονομία
• Την εργασία
• Την περιφερειακή ανάπτυξη
• Τη βιωσιμότητα των κοινωνικών συστημάτων
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν τα επόμενα χρόνια θα καθορίσουν τη μορφή της Ελλάδας στις επόμενες δεκαετίες.