Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στη Γενεύη δεν ξεκινούν με την προσδοκία μιας άμεσης «ιστορικής συμφωνίας».
Ξεκινούν με έναν πιο ρεαλιστικό στόχο: να αποτραπεί η κλιμάκωση και να δοκιμαστεί αν υπάρχει ακόμη χώρος για διπλωματία σε έναν κόσμο που επιστρέφει στη λογική της ισχύος.
Αυτό που θα συμβεί στη Γενεύη δεν θα κριθεί μόνο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Θα κριθεί στην ισορροπία φόβου, κόστους και συμφέροντος.
Ο πρώτος στόχος: Να παγώσει η κλιμάκωση
Το βασικό άμεσο ζητούμενο δεν είναι η πλήρης επίλυση του πυρηνικού ζητήματος.Είναι να επιτευχθεί ένας προσωρινός έλεγχος της κρίσης.
Συγκεκριμένα, οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν σε:
• Περιορισμό του επιπέδου εμπλουτισμού ουρανίου
• Μη περαιτέρω αύξηση των πυρηνικών αποθεμάτων
• Αποκατάσταση διεθνών επιθεωρήσεων
• Δημιουργία ενός προσωρινού πλαισίου αποκλιμάκωσης
Με απλά λόγια:
Να σταματήσει η επιδείνωση της κατάστασης πριν γίνει μη αναστρέψιμη.
Το δεύτερο στάδιο: Η ανταλλαγή “πυρηνικών περιορισμών” με “οικονομική ανάσα”
Το πραγματικό επίκεντρο των συνομιλιών είναι η ισορροπία μεταξύ δύο πραγμάτων:
Τα πυρηνικό πρόγραμμα και οι οικονομικές κυρώσεις.
Το Ιράν θα ζητήσει:
• Χαλάρωση ή άρση κυρώσεων
• Δυνατότητα εξαγωγής πετρελαίου χωρίς ασφυκτικούς περιορισμούς
• Επιστροφή σε διεθνείς οικονομικές συναλλαγές
Οι ΗΠΑ θα ζητήσουν:
• Συγκεκριμένους και επαληθεύσιμους περιορισμούς
• Επιθεωρήσεις και διαφάνεια
• Εγγυήσεις ότι το πρόγραμμα δεν θα μετατραπεί σε στρατιωτικό.Εμπορικές συμφωνίες
Καμία πλευρά δεν θέλει να κάνει την πρώτη πλήρη υποχώρηση.
Για. αυτό αναμένεται μια σταδιακή, βήμα βήμα προσέγγιση.
Το κρίσιμο ζήτημα που δεν λέγεται ανοιχτά: Ο χρόνος
Ο χρόνος είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας.Οι ΗΠΑ θέλουν να επιβραδύνουν την πυρηνική πρόοδο του Ιράν.
Το Ιράν θέλει να επιβραδύνει την οικονομική του ασφυξία.
Και οι δύο πλευρές θέλουν χρόνο.Οι συνομιλίες είναι ο τρόπος να τον αγοράσουν.
Ο παράγοντας που βαραίνει περισσότερο: η στρατιωτική σκιά
Οι συνομιλίες δεν διεξάγονται σε ουδέτερο περιβάλλον.Διεξάγονται υπό τη σκιά:
• Στρατιωτικής παρουσίας
• Προειδοποιήσεων
• Πιθανότητας σύγκρουσης
Αυτό σημαίνει ότι η διπλωματία δεν λειτουργεί μόνη της. Λειτουργεί παράλληλα με την αποτροπή.
Τι θέλει κάθε μεγάλη δύναμη πραγματικά
ΗΠΑ
Θέλουν να αποτρέψουν ένα νέο πυρηνικό κράτος χωρίς να εμπλακούν σε πόλεμο.
Ιράν
Θέλει να διασφαλίσει την επιβίωση του καθεστώτος και να σπάσει την οικονομική πίεση.
Κίνα
Θέλει σταθερότητα που θα επιτρέψει συνεχή ενεργειακή ροή και θα περιορίσει την αμερικανική επιρροή.
Ρωσία
Θέλει να διατηρήσει την κρίση σε επίπεδο που αποδυναμώνει τη Δύση αλλά δεν προκαλεί ανεξέλεγκτη σύγκρουση.
Ευρώπη
Θέλει απλώς να αποφύγει μια νέα ενεργειακή και γεωπολιτική κρίση.
Ινδία
Θέλει ενεργειακή σταθερότητα και να μην αναγκαστεί να επιλέξει στρατόπεδο.
Τα τρία ρεαλιστικά αποτελέσματα των συνομιλιών
1. Μερική συμφωνία το πιο πιθανό σενάριο
Περιορισμοί και μερική χαλάρωση κυρώσεων.
2. Παράταση των συνομιλιών επίσης πολύ πιθανό Καμία συμφωνία, αλλά και καμία σύγκρουση.
3. Αποτυχία το πιο επικίνδυνο σενάριο Επιστροφή στην κλιμάκωση.
Υ.Σ:…Η Πυρηνική Κρίση του Ιράν ως Καθρέφτης της Νέας Παγκόσμιας Ισορροπίας
Ιράν: Η πυρηνική δυνατότητα ως ασπίδα επιβίωσης
Για την Τεχεράνη, το πυρηνικό πρόγραμμα δεν είναι πολυτέλεια.Είναι εγγύηση επιβίωσης.
Η ιρανική ηγεσία έχει διδαχθεί ένα σκληρό μάθημα από την ιστορία:
Τα κράτη χωρίς αποτροπή είναι ευάλωτα.
Τα κράτη με αποτροπή είναι διαπραγματεύσιμα.
Το πυρηνικό πρόγραμμα προσφέρει στο Ιράν:
• Στρατηγική ασφάλεια
• Γεωπολιτική επιρροή
• Σιαπραγματευτική ισχύ
Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται απαραίτητα πυρηνικό όπλο.Αρκεί να βρίσκεται κοντά σε αυτό.
Κίνα: Ο μεγάλος ωφελημένος της αμερικανικής εμπλοκής
Το Πεκίνο παρακολουθεί χωρίς να πιέζει. Χωρίς να απειλεί. Χωρίς να εκτίθεται.
Κάθε κρίση που απορροφά την προσοχή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή:
• Δειώνει την πίεση στον Ειρηνικό
• Δινει χρόνο στην Κίνα να ενισχύσει τη στρατιωτική της ισχύ
• Επιτρέπει στο Πεκίνο να εμφανίζεται ως εναλλακτικός πόλος σταθερότητας
Η Κίνα δεν χρειάζεται να κερδίσει τη σύγκρουση. Αρκεί να μην την κερδίσει η Αμερική.
Ρωσία: Η κρίση ως εργαλείο στρατηγικής εξισορρόπησης
Η Μόσχα βλέπει το Ιράν ως:
• Στρατηγικό εταίρο
• Γεωπολιτικό αντίβαρο στη Δύση
• Παράγοντα αποσταθεροποίησης της δυτικής συνοχής
Κάθε κρίση που αποδυναμώνει την αμερικανική επιρροή εξυπηρετεί τα ρωσικά συμφέροντα.
Αλλά η Ρωσία γνωρίζει επίσης ότι ένας ανεξέλεγκτος πόλεμος θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες απειλές.
Η Μόσχα θέλει ένταση. Όχι κατάρρευση.
Ευρώπη: Ο παίκτης χωρίς έλεγχο
Η Ευρώπη είναι ίσως ο πιο εκτεθειμένος παράγοντας.
Δεν ελέγχει τη στρατιωτική δυναμική.
Δεν ελέγχει την ενεργειακή ροή.
Δεν ελέγχει τη γεωπολιτική κλιμάκωση.
Αλλά υφίσταται τις συνέπειες:
• Ενεργειακές κρίσεις
• Οικονομική αστάθεια
• Γεωπολιτική ανασφάλεια
Η Ευρώπη εξαρτάται από τις αποφάσεις άλλων.Και αυτό είναι το μεγαλύτερο στρατηγικό της μειονέκτημα.
Ινδία: Ο ανερχόμενος παίκτης που αρνείται να εγκλωβιστεί
Η Ινδία δεν είναι πλέον παρατηρητής.Είναι ανερχόμενη δύναμη με:
• Τεράστιες ενεργειακές ανάγκες
• Αυξανόμενη οικονομική επιρροή
• Στρατηγική αυτονομία
Το Νέο Δελχί δεν θέλει να επιλέξει μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου.
Θέλει να διατηρήσει πρόσβαση σε όλους.Η κρίση στο Ιράν είναι για την Ινδία μια δοκιμή ισορροπίας.
Η Γενεύη δεν θα λύσει το πυρηνικό ζήτημα.Αλλά θα δείξει κάτι πιο σημαντικό:
Αν η διπλωματία μπορεί ακόμη να λειτουργήσει σε έναν κόσμο που επιστρέφει στη γεωπολιτική αντιπαράθεση.
Η επιτυχία δεν θα είναι μια μεγάλη συμφωνία.
Η επιτυχία θα είναι να μην υπάρξει πόλεμος.
Και μερικές φορές, στη γεωπολιτική, αυτό είναι το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα.