Η οικονομική πίεση στα ελληνικά νοικοκυριά δεν είναι πια στατιστική λεπτομέρεια. Είναι καθημερινή εμπειρία.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η πλειονότητα των νοικοκυριών βλέπει το εισόδημά της να εξαντλείται πριν καν φτάσει το τέλος του μήνα, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών αδυνατεί να καλύψει ακόμη και βασικές ανάγκες, όπως η θέρμανση του σπιτιού τον χειμώνα.
Τα χρήματα τελειώνουν στα μέσα του μήνα
Η πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ της ΓΣΕΒΕΕ καταγράφει μια εικόνα οικονομικής ασφυξίας:
έξι στα δέκα νοικοκυριά (περίπου 62%) δηλώνουν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν επαρκεί μέχρι το τέλος του μήνα.
Κατά μέσο όρο, τα χρήματα φτάνουν μόλις έως τις 18 ημέρες, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα δεν αφορά πια μόνο τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά αγγίζει και τα λεγόμενα μεσαία στρώματα.
Περισσότερο από το μισό των νοικοκυριών αναγκάζεται να περιορίσει δαπάνες ακόμη και για βασικές ανάγκες, ενώ σημαντικό ποσοστό δηλώνει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ούτε ένα έκτακτο έξοδο της τάξης των 500 ευρώ.
Η ακρίβεια σε τρόφιμα, ενέργεια και στέγαση λειτουργεί σωρευτικά, συμπιέζοντας το διαθέσιμο εισόδημα και μετατρέποντας τον οικογενειακό προϋπολογισμό σε άσκηση επιβίωσης.
Ενεργειακή φτώχεια:
Ένας στους Πέντε χωρίς επαρκή θέρμανση
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν μια δεύτερη, εξίσου ανησυχητική διάσταση της κρίσης. Σχεδόν το 19% των κατοίκων της Ελλάδας δηλώνει ότι δεν μπορεί να διατηρήσει επαρκώς ζεστό το σπίτι του, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας στην Ε.Ε., γεγονός που συνδέεται άμεσα με:• το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων, την παλαιότητα του κτιριακού αποθέματος, αλλά και τη γενικότερη μείωση της αγοραστικής δύναμης.
Η αδυναμία θέρμανσης δεν αποτελεί απλώς ζήτημα άνεσης.
Έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, την ποιότητα ζωής και την κοινωνική συνοχή, ειδικά για ηλικιωμένους, παιδιά και ευάλωτες ομάδες.
Όταν τα στοιχεία «συναντούν» την πραγματικότητα
Ο συνδυασμός των δεδομένων ΓΣΕΒΕΕ και Eurostat σκιαγραφεί μια σαφή εικόνα:
η οικονομική πίεση δεν είναι παροδική, ούτε μεμονωμένη. Είναι δομική.
Το εισόδημα εξαντλείται γρήγορα, οι λογαριασμοί αυξάνονται και η καθημερινότητα γίνεται όλο και πιο δύσκολη, ακόμη και για νοικοκυριά που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν οικονομικά ανθεκτικά.
Το ερώτημα της επόμενης μέρας
Τα στοιχεία θέτουν επιτακτικά το ζήτημα της πολιτικής απάντησης. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο επιδόματα ή προσωρινές ενισχύσεις, αλλά τη συνολική σχέση εισοδημάτων και κόστους ζωής, τη φορολογική επιβάρυνση, καθώς και μια ενεργειακή πολιτική που δεν θα αφήνει μεγάλα τμήματα της κοινωνίας στο κρύο κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Για χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά, ο μήνας τελειώνει ήδη από τις 18.
Και ο χειμώνας, για πολλούς, παραμένει βαρύς όχι μόνο έξω, αλλά και μέσα στο σπίτι